donderdag 30 januari 2025

22-05-18-MN-Streekpad West-Friese Omringdijk

 18 mei 2022  station Hoorn - Ursem

Van het station van Hoorn loop je zo de binnenstad in.  Ik besteed alleen aandacht aan de Noorderkerk, een  driebeukige hallenkerk, die begin 17e eeuw zijn voltooiing kreeg. De kerk is nu verkocht aan een particulier, die hem voor evenementen verhuurd. De kerk kent twee ingangsportalen.



Het is duidelijk dat de Calvinistische geest hier toen rondwaarde. Hier ga je met volle vreugd naar binnen: HIER IS HET EINDE VAN ALLE SMART.


De andere ingang is minstens zo vreugdevol: ZIE HIER DE OOGST VAN DE ONSTERFELIJKHEID.


Al snel bereik ik de West-Friese Omringdijk, die hier vroeger de zeedijk met de Zuiderzee was. Hier liep ik met Lilian het Zuiderzeepad, alleen wordt de omgeving  nu ontsierd door veel hekken en talloze werktuigen. Hier wordt een groot project uitgevoerd.  De vroegere dijk bleek niet meer aan de huidige eisen te voldoen. In plaats van de huidige dijk te verzwaren, heeft men er voor gekozen van Amsterdam tot Hoorn een nieuwe dijk buitengaats aan te leggen. Zo kan ook een nieuw recreatiegebied en nieuwe natuur aangelegd worden.



Het oude stoomgemaal Wester Kogge, nu een gemeentelijk monument. Bij Scharwoude is een nieuw gemaal gebouwd.


Bij Scharwoude verwissel ik het gras van de zeedijk voor het asfalt Grosthuizen (een samentrekking van Groot Oosthuizen). Deze plaats van 400 inwoners was ooit een zelfstandige gemeente, maar moest fuseren met Avenhorn. Het gemeentehuis kwam wel in Grosthuizen. Al is het nu geen gemeentehuis meer, het wordt nog wel goed onderhouden. Grosthuizen ligt aan de noordzijde van de polder Beschoot. Midden door de polder loopt het water Het Schot.  Tot daar hoorde het land bij Grosthuizen, aan de overzijde ervan bij Oudendijk. Rond 1200 begon men met de ontginning van dit veenmoeras.


Va Grosthuizen loop ik in de blakerende zon over lange kaarsrechte schelpenpaden door boerenland naar Oudendijk, waar ik weer de West-Friese Omringdijk betreedt. Aan de andere kant van de dijk bevindt zich nu de Beemsterpolder.


De kerk van Oudendijk die in 1648 een oudere kerk verving.


Op de vroegere grens van Avenhorn en Ursem staat een banpaal van de stad Hoorn. Was je verbannen dan mocht je niet dichter bij de stad komen dan hier. Boven op de paal staat een eenhoorn die het wapen van Hoorn vasthoudt.


28 mei 2022  station Alkmaar -Ursem

Tegen de richting in.

 Een mooie afwisselende route.

Ik begin met de oude binnenstad van Almaar. helaas is de Grote kerk nog niet open.


Het monumentale stadhuis van Alkmaar.


Deze topgevel hoort ook bij een pand van het stadhuis en stelt "de goede rechter" voor.


De fraaie waag.


De Kooltuin, een verstild grachtje buiten de hectiek van de grote stad.


Na het verlaten van de binnenstad ben ik al heel gauw in het groen van het Ouddorperhout met talrijke bruggetjes.


Ik passer de Atlantikwall.


In de bermen staan duizenden ratelaars en rietorchissen.


Vandaag passeer ik vele strijkmolens (ze hoeven maar een gering hoogteverschil te overbruggen). Van dit groepje van zes zijn er nog vier over. Een brand en een Engelse vliegtuigbom, die een gedemonteerde  molen in opslag voor het openluchtmuseum raakte waren de oorzaak daarvan.


De grote kerk in Ouddorp is gesloten en de hemelpoort eveneens.


De Ambachtsmolen moest het Geestmerambacht drooghouden. Alle molens stammen uit de eerste helft van de 17e eeuw.


Het Lunapark bij Heerhugowaard is groot, heuvelachtig en met een afwisseling van bos en open plekken.


 

Het kerkje van Oterleek diende als vervanging van de grotere oude kerk. De bouw werd door de kerkenraad gegund aan een ongelovige aannemer, waarop de dominee uit protest vertrok. Het dorp is trouwens een oase van rust, geen mens of rijdende auto gezien.


9 juli 2022  Eenigenburg - station Alkmaar

tegen de richting in

Floris V bouwde diverse dwangburchten om de West-Friezen onder de duim te houden.

De dwangburcht heeft nog geen 100 jaar bestaan, hij werd door de zee weggevaagd.


Ongeveer 10 jaar geleden werden de resten voor een half miljoen euro voor het publiek zichtbaar en toegankelijk gemaakt. Dit is nu de hedendaagse realiteit.


Dus helaas maar weer verder.


De beklimming van de West-Friese Omringdijk


met de nodige versperringen.


Krabbendam werd in 1799 door Engelse en Russische troepen met de grond gelijk gemaakt en later weer herbouwd. Hier de voormalige gereformeerde pastorie met als bijzonderheid prefab zinken dakkapellen uit rond 1900.


Na heel veel asfalt eindelijk onverhard door recreatiegebied Geestmerambacht


met veel water.


Watergentianen. De bloemen zijn na een dag uitgebloeid.


Ik zie veel krakeenden op afstand.


Leve het buitenleven!


Korenmolen De Gouden Engel nieuw gebouwd in 2008 te Koedijk tussen historische gebouwen.


De Sluismolen te Koedijk. De poldermolen werd na brandstichting gerestaureerd, waarna eer ook een woning bij de molen kwam.


Het laatste stuk naar het station van Alkmaar is verrassend. Hier langs de Bergervaart.


Molen De Eendracht uit 1771. Het is de laatst overgebleven poldermolen in Noord-Holland.

20 augustus 2022  Eenigenburg - station Schagen

Het kerkje van Enigenburg, dat op een eeuwenoude terp ligt. Op  een bankje achter de kerk nuttig ik mijn lunch.


 Door het raam gluur ik even naar binnen.


Hierna volg ik lange tijd de als een slang kronkelende Omringdijk met vele wielen, die naar dijkdoorbraken in het verleden verwijzen.




Een atalanta wijst de weg naar een stukje onverhard in  boerenland,



De hemelpoort?


De lommerrijke pastorie van Valkoog.


Het zestiende eeuwse kerkje van Valkoog. Toren en koor zijn later afgebroken na de zware schade opgelopen tijdens de Engels-Russische invasie eind 18e eeuw. De toren is in de 19e eeuw herbouwd.


Een bijzondere gevel met de huidige ingang, die oorspronkelijk in de toren was. Deze gevel ontstond na afbraak van het koor.


Het gigantische Schagerwiel, ontstaan tijdens een doorbraak in 1248.


Aardige pandjes in Schagen.


Boerderij Vreeburg uit de 17e eeuw in Schagen.


16 juli 2022  Kolhorn - station Schagen

tegen de richting in.

Zowaar een vrijwel onverharde wandeling.

Nauwelijks heb ik de buurtbus aan de rand van Kolhorn verlaten of ik loop al onverhard buiten de bebouwing


met leuke doorkijkjes.


Gedurende twee uur loop ik langs het Schagerkoggekanaal. Om het gemaal Kolhorn te kunnen passeren is een vlonderpad in het kanaal gelegd.


Een wat zielig aandoende meerkoet.


Er volgt een stuk route waar geen pad meer te zien is en mijn hoofd nauwelijks boven de begroeiing uitsteekt.


 Hier gaat het een stuk beter, maar al spoedig komen de schapen met hun onlosmakelijke stront.


In Keins spoelde in 1510 een Mariabeeldje aan van een Portugees zeeschip. Al spoedig werden er aan dit beeldje wonderen toegeschreven, vandaar dat men er een kapel bouwde waar het beeldje onderdak kreeg. tijdens de reformatie werd de kapel verwoest. In 1956 kwam er weer een herbouwde kapel. Het oorspronkelijke Mariabeeldje bevindt zich nu in het West-Fries museum.


 

Voor  het eerst vandaag betreed ik de West-Friese Omringdijk, gelukkig alleen toegankelijk voor fietsers en wandelaars.


Dat de dijken vroeger herhaaldelijk bezweken is te zien aan de enorme wielen. Dit is het Keinsmer wiel, waar ik de Omringdijk weer verlaat. Ik mag even voor veerman spelen met onderstaand pontje.


Fuut met een jong op de rug en een jong voor haar.


Geruime tijd gaat het padloos door weilanden en over bruggetjes.


Parade van voornamelijk Canadese ganzen op de Keismervaart.


Het Rapenpad in Schagen.


In Schagen heeft men kortgeleden het kasteel weer opgebouwd.


Ook staan er twee losstaande torens.


In 1895 brandde de oude hervormde kerk door loodgieterswerkzaamheden volledig af. Dit neogotische exemplaar is zijn opvolger.


21 september 2024  Kolhorn - Medenblik

Mijn wandeling begint bij het kerkje van Kolhorn.


Kolhorn was een zeehaven. Op de zeedijk stonden vele schuren waar goederen werden opgeslagen om met kleinere schepen verder vervoerd te worden. Met de aanleg van de Wieringermeer was het afgelopen. De aanleg van het Noord-Hollands kanaal in 1824 was ook niet goed voor de bedrijvigheid.


 Kilometers loop ik over deze voormalige zeedijk, waarvan het gras nog kletsnat is. 200 jaar geleden stond je hier nog midden in de Zuiderzee. Door de aanleg van de Groetpolder (links) moest er een nieuwe zeedijk aangelegd worden. Na de aanleg van de Wieringermeer (rechts) was er helemaal geen zee meer, nu alleen het Groetkanaal tussen beide polders. Zonnepanelen en windmolens zijn de nieuwste aanvulling.


Als ik eindelijk via een dichtgegroeid trappetje de dijk af mag, voert een smal spoor naar dichte bosjes.


Ik worstel verder


tot een paal met markering bij een afrastering. Een overstapje is vrijwel onzichtbaar onder de begroeiing.


Het blijft zoeken tussen hoog riet tot ik een bordje zie, Daar is een totaal overgroeide brug over een sloot. Daarna gaat het padloos door weilanden zonder markeringen, maar de gps doet zijn werk.


De kerk van Aartswoud is vernieuwd, maar de 16e eeuwse toren is behouden gebleven.


Twee vliegwielen van het voormalige stoomgemaal van Aartswoud. Met schepraderen het per minuut 600 kubieke meter water verplaatsen.


Een kilometers lang schelpenpaadje door het boerenland.


Watergentiaan.



Zeker 1000 brandganzen hebben zich bij de kolk van Dussen verzameld.


Weer een heel lang stuk zeedijk, in de zon wordt het nu ook aardig warm.


Een stukje zeedijk met de nog oorspronkelijke bekleding.


Medemblik komt in zicht ( met veel zoom, nog een uur lopen).

 


 De herbouwde molen de Herder boven op de voormalige zeedijk.


17 augustus 2024  Medemblik - Andijk

Om in Medemblik te komen, neem ik de boot vanaf Enkhuizen.

We varen de haven van Enkhuizen uit, links de Drommedaris en rechts de Zuiderkerk


Op weg.


Onderweg kijken naar de vele fraaie zeilschepen die voorbij komen.


De vuurbaak bij Oosterdijk, vanaf het water bekeken.


Aankomst in Medemblik, links het gemaal dat de Wieringermeer droog moet houden.


Kasteel Radboud. De eerste bekende bewoner was Hugo van Assendelft van 1288 - 1296.


De Ridderzaal, de vloer bestaat nog uit de originele taps toelopende planken (minder afval, een boom is nu eenmaal dunner van boven dan beneden).


Wenteltrap in de toren.


Wandeling langs de kantelen.


Er is veel ruimte ingericht voor kinderen.


Een eeuwenoud portaal is behouden gebleven.


De gevangenis, de vloer bestaat uit drie balklagen en de cel wordt gesloten met twee dikke deuren.


Van kasteel Radboud tot Andijk loop ik geheel op geheel op voetpaden door een nieuw recreatie- en natuurgebied, dat buitendijks is aangelegd om zo de kust ook beter te kunnen beschermen.


Stoomgemaal De Vier Noorder Koggen is nu het Nederlands Stoommachinemuseum.


 Een bezoek zeker waard.


Lopen langs de vroegere zee.


Een aalscholverkolonie.


Voor mij de eerste waarneming, de cascara (een grote eendensoort) die hier nu met honderden verblijft.


Grote zilverreiger.


Op het laatst toch nog een vlonderpad.


9 juni 2024  Andijk - Enkhuizen.

De hele grasdijk voor mij alleen.


Veel kokmeeuwen  vliegen boven het water en landen er soms in.


Langs het water staat een lange rij reuzenberenklauw.


In de gouden eeuw was de zeeroute naar Amsterdam heel belangrijk. Daarom werd er in 1700 besloten drie vuurbaken langs de Zuiderzeekust op te richten. Hier bij Oosterdijk, op Marken en bij Durgerdam.


De vuurbaak vanaf de dijk gezien.


Mooie schepen op het water.


Brandganzen hebben hun gezin weer flink uitgebreid.


Vlak voor Enkhuizen wordt mijn route versperd door hekwerk. Het terrein erachter is flink omgewoeld. Het blijkt een grote uitbreiding Van Europarcs  Enkhuizer Strand. Via een provisorische weg langs hekken kom ik uiteindelijk weer op de route.


Het buitengedeelte van het Zuiderzeemuseum is een bezoek zeker waard.


In dit huis in Enkhuizen schijnt het hele jaar de zon.


15 augustus 2024  station Bovenkarspel Flora - station Enkhuizen

tegen de richting in

Ik kom Enkhuizen binnen bij de Westerpoort of Koepoort uit 1649. Het gebouwd huisvestte de burgerwacht en de dienst der accijnzen.


De doorgang van de poort is gekromd, zodat er niet doorheen geschoten kon worden.


In de omwalling zitten ook waterpoorten, zoals deze Bonneboom. Van boven af kon de vaarweg met een schot afgesloten worden.


De Ouwe Gouweboom uit 1608.


Leuke grachtjes in Enkhuizen.


Natuurlijk ook gevelstenen.


De Westerkerk behoort tot de top-100 monumenten van Nederland. Het is een driebeukige hallenkerk. De bouwsels op de voorgrond herbergen de librije en de kerkvoogdenkamer.


Toen de kerk af was, bleek er geen geld meer te zijn voor een toren. Later bouwde men deze toren alsnog.


Interieur van de kerk.


Het prachtige orgel uit 1542 Met een schitterende orgelkast.


Muurschildering met St.Joris en de draak.


Hoog in de kerk hangt een mooi scheepsmodel.


Het koorhek heeft prachtig eeuwenoud houtsnijwerk.



Een grafsteen met een gedicht.


 De imposante toren van de Zuiderkerk.


Deze kerk is een tweebeukige hallenkerk.


Interieur van de kerk. De houten gewelven zijn allemaal beschilderd, maar in de loop der eeuwen flets en vaag geworden. Ze worden  nu gedigitaliseerd en dan probeert men de oorspronkelijke kleuren terug te brengen Het moet vroeger een prachtig gezicht zijn geweest.


Standbeeld voor Bernardus Paludanus 1550 - 1633 geleerde en stadsdokter.


Het stadhuis van Enkhuizen.


10 augustus 2024  Schellinkhout - station Bovenkarspel Flora

tegen de richting in

Lopen langs de voormalige zeekust. 


Hier de dijk af, het bruggetje over en de wei in..


Leuk huisje in Oosterleek.


De voormalige vuurbaak van Oosterleek is vervangen door een moderner exemplaar. Er staat zelfs een gedicht op.


De polder Grootslag werd vanaf 1545 bemalen door vijf windmolens tot in 1907 dit stoomgemaal kwam.  In 1978 ging hij met pensioen en is nu te koop.


Broekerhaven.


Straatje in Broekerhaven.


In Broekerhaven  is al sinds 1449 een overtoom of overhaal om schepen uit de polder op zeeniveau te krijgen.. Deze werd met mankracht bediend met houten raderen. In 1881 deed de stoomkracht zijn intrede. Dit exemplaar is uit 1924. Het is de enigste elektrisch aangedreven scheepslift in Nederland. het te overbruggen hoogteverschil tussen poldervaart en het IJsselmeer bedraagt 2,5 m.


27 augustus 2022  Schellinkhout - station Hoorn.

Op de voormalige Zuiderzeedijk bij Schellinkhout stap ik uit het buurtbusje.

Schellinkhout kreeg in 1402 stadsrechten, maar dat gebeurde later bij nog meer West-Friese dorpen, die nooit ommuurd werden.


Het raadhuis heeft dan ook geen grote allure. Boven was de raadzaal, onder de waag en het cachot. Tegenwoordig herbergt het de bibliotheek.


De Martinuskerk te Schellinkhout, De bouw begon rond 1350.


Terugblik  op Schellinkhout vanaf het enige onverharde stuk op de route.


Deze jongedames moeten nog duidelijk bijkomen van de hitte van de afgelopen dagen.


De Grote Molen bij Schellinkhout. In 1901 kreeg het er een poldergemaal bij, dat nu buiten dienst is.


Eindelijk heeft een wegbeheerder begrepen wat ik graag zie op dijkwegen.


Hoorn komt in zicht met zijn 15e eeuwse Hoofdtoren.


Trommelstokken in het Julianapark.


Talloze oude aardige pandjes in de oude stad, zoals Huis Bonck  uit 1624


en  deze huizen uit 1618.


Fraaie ingangen van voorname behuizingen.



Voormalig Statencollege  voor de gecommitteerde raden van West-Friesland en het Noorderkwartier uit 1632 in Hollandse renaissancestijl, Tegenwoordig onderdeel van het West-Fries museum.


 Bouwjaar 1563.




Geen opmerkingen:

Een reactie posten