26 februari 2022 Katwijk aan Zee - Leiden Leidse Hout
De Oude Rijn wordt als de noordgrens van het Romeinse rijk beschouwd. Hier komt het water van de Oude Rijn via een breed spuikanaal in zee. Toen de Oude Rijn in de middeleeuwen bij Wijk bij Duurstede werd afgedamd ( na herhaalde overstromingen in Utrecht en Leiden) verzandde de monding snel. De oorspronkelijke monding lag iets noordelijker.
Monument voor alle Katwijkse zeevarenden die in de loop der eeuwen op zee zijn omgekomen.
Lange rijen strandhuisjes langs de kust.
De Andreaskerk uit 1480 staat pal aan zee en ziet er vanaf deze kant afwerend uit. Oorspronkelijk stond de kerk midden in het dorp, maar bij de Allerheiligenvloed verdween een deel van het dorp in de golven. De kerk had oorspronkelijk een torenspits, maar nadat die verloren was gegaan, is die nooit meer herbouwd.
De ingang van de kerk.
De oostkant van de Andreaskerk vanuit het in 1850 gestichte Andreashofje.
Het Andreashofje.
De zuidzijde van de Andreaskerk, 1400 zitplaatsen kent. In 1875 was de kerk te klein geworden en kwam er elders een Nieuwe kerk met 2000 zitplaatsen. Een tijd lang deze kerk toen vissersopslag, maar werd later door de kerk teruggekocht.
Leuke straatjes in Katwijk aan Zee.
De Nieuwe kerk.
Wandelen door de Katwijkse Duinen.
Nieuwbouw-woonwijken worden gepasseerd via groenstroken.
Eindelijk voor bij de Rijn. Dit is de Voorrijn een paralleltak van de Oude Rijn.
Kasteel Endegeest, reeds in 1307 genoemd. Ruim 100 jaar diende het als onderkomen voor de geestelijke gezondheidszorg. Kort geleden heeft een projectontwikkelaar het na veel commotie gekocht voor parkachtig wonen.
6 maart 2022 Leiden Leidse Hout - Leiden Lammebrug
Massa's sneeuwklokjes in de Leidse Hout.
Kasteel Oud-Poelgeest ontstaan rond 1300. Zoals de naam al aangeeft stond het oorspronkelijk in een moeras. tegenwoordig is het een hotel.
De kikkermolen, de kleinste wipwatermolen van Nederland . Hij kan het water 70 cm omhoog brengen.
Leuke paadjes door fraaie groenstroken.
De Maredijkmolen uit 1661, de oudste wipwatermolen van Leiden, Op de achtergrond de Stadspoldermolen uit 1856. Bij restauratie in 1979 bleek hij in zo'n slechte staat dat hij geheel werd afgebroken en weer herbouwd.
Poortgebouw van het oude academisch ziekenhuis uit 1928.
De onderdoorgang van het poortgebouw.
Het pesthuis uit 1661 dat als zodanig nooit dienst heeft gedaan. links de gebouwen van Naturalis.
De Morspoort, de enige overgebleven stadspoort. Hij deed lange tijd dienst als gevangenis.
Molen de Put uit 1987. Het is een replica van de standerdkorenmolen uit 1619 die hier oorspronkelijk stond. de Leidenaren zamelden hiervoor het geld bij elkaar.
De Oude Rijn, die hier Galgewater heet.
Het Sieboldhuis aan het Rapenburg. hier ga ik naar binnen om daar anderhalf uur prachtige dingen te zien.
De laat-gotische Pieterskerk.
De Oude Rijn in de binnenstad.
De gotische Hooglandse kerk.
Langs de Nieuwe Rijn een paralleltak van de Oude Rijn.
Park Matulo, een wat armoedige replica van een Romeins castellum.
De sleedoorns bloeien ook al volop.
9 april 2022 Voorburg - Leiden Lammebrug
een zijtak van de route.
Vanaf station Voorburg begeven we ons eerst naar park Arentsburgh. Hier lag de noordelijkste stad van het Romeinse Rijk: Forum Hadriani. De stad had een stenen stadsmuur en een haven aan het kanaal van Corbulo, dat de Maas met de Oude Rijn verbond. Alle Romeinse sporen liggen nu onder de grond en het kanaal van Corbulo verlandde. Later werd parallel aan dit kanaal de Vliet gegraven, die we vandaag min of volgen.
Langs de Vliet liggen talrijke buitens. Het huis van het 17 eeuwse Middenburg is in de 19e eeuw vervangen door een moderner exemplaar.
De roemruchte prinses Marianne van Oranje bracht haar laatste levensjaren door in Voorburg. Ze schonk de kerk een orgel, Voor de kerk staat een standbeeld van haar. We willen in de kerkstraat koffiedrinken. We passeren talrijke horecagelegenheden,m maar alles is gesloten. Het allerlaatste pand biedt uitkomst en nop het terras in de zon is het goed toeven.
Aan de Vliet in Leidschendam staat de houtzaagmolen De salamander, die er al sinds 1643 staat. In 1778 brandde hij af, maar in 1780 was de herbouw voltooid.
Als we uit de bebouwing zijn, lopen we door de Leidschendammer Hout. Tot onze verbazing komen we tot vlak voor Leiden geen enkele andere wandelaar tegen.
Lange tijd lopen we langs de oevers van uitgestrekte plassen die door zandwinning zijn ontstaan. Nu horen ze bij het recreatiegebied De Vlietlanden.
12 maart 2022 Leiden Lammebrug - station Alphen aan de Rijn.
Bloeiende sleedoorn in Park Cronesteyn.
Ik laat Leiden achter mij.
Boerderij in Zoeterwoude-Dorp.
Voormalige scheepswerf uit de 18e eeuw in Zoeterwoude-Dorp.
Laurentiuskerk uit 15e eeuw in Zoeterwoude-Dorp
Na Zoeterwoude-Dorp ga ik de weilanden in van het Groene Hart, hoewel je nu beter kan spreken van het Gore Hart.
Bij het injecteren van gier is het de bedoeling dat dat spul onder de zoden blijft. Blijkbaar zijn er boeren die nog wat meer kwijt willen, zodat mijn schoenen en broekspijpen onder de stront komen te zitten, over de gewaarwordingen in mijn neus maar te zwijgen.
Vele malen worden slootjes gepasseerd met dit soort bruggetjes.
Molen de Rooie Wip uit 1639.
Klein Hoefblad staat ook volop in bloei.
Molen de Blauwe Wip uit 1633.
De Rietveldse molen uit 1648.
Na een lange verharde weg door de Boskoopse kwekerijen brengt de Spijkerboorse kade weer verlichting.
Mannetje smient.
13 maart 2022 station Alphen aan de Rijn - station Bodegraven.
Van station Alphen aan de Rijn loop ik eerst de route terug om het Archeon te bezoeken. Hier is ook veel aandacht voor de Romeinen, b.v. een Romeinse bronzen schenkkan gevonden in Kouderkerk aan de Rijn, vlak bij het Archeon.
Aan de Rijn in Alphen kom ik een Romeinse soldaat tegen.
Molen de Eendracht uit 1752 in Alphen, Hij stond eerst in Zaandam Oost en heette toen De Twee Gebroeders, Hij deed hier dienst van 1897 tot 1934 toen een dieselmotor de aandrijving overnam.
Ook al is de Oude Rijn afgedamd, hij blijft er imposant uitzien.
Fraai gerestaureerde boerderij uit 1600 langs de Oude Rijn.
Aarlanderveenmolen No,3 of Bovenmolen. Hij maakt deel uit van een molenviergang, die sinds 1737 de polder Aarlanderveen droog houdt. Deze molen stamt uit 1823, nadat de vorige afbrandde. De nummering is merkwaardig, 3 is de hoogste molen en 4 de laagste.
De Dikke molen uit 1674, ook deze molen werd gebouwd nadat zijn voorganger was afgebrand. Deze en de vorige molen brengen hun water naar de Oude Rijn. Rechts de ijsbaan van Zwammerdam
Na Zwammerdam mag ik weer de weilanden in, gelukkig is de giertank hier (nog) niet langs geweest. De route loopt langs de kade rechts op de foto.
Narcissen op de kade.
Korenmolen de Arkduif uit 1697 in Bodegraven. Beneden is brouwcafé de Molen met een tap met 20 bieren, waarvan 12 uit de eigen brouwerij.
18 april 2022 station Bodegraven - station Woerden
Een kapper in Bodegraven begon een bedrijfje in haarverzorgingsmiddelen. Na WO II kocht hij dit leegstaande fabriekspand op, waar voordien een stoomolieslagerij was gevestigd van de Zaanse firma Honig. Zijn bedrijf floreerde enorm. Zijn shampoos onder de naam Andrelon waren zo'n succes dat Unilever het bedrijf overnam. Hierdoor kwam het pand weer leeg te staan. Nu is het verbouwd voor huisvesting. De naam Phoenix doet zijn naam eer aan: voor de tweede maal herrezen.
Wonen aan de Oude Rijn is nog niet zo gek.
Bij fort Wierickerschans verlaat ik de Oude Rijn en loop nu verder langs de Enkele Wiericke.
Bij een brug met uitkijktoren verlaat ik de Enkele Wiericke om in Driebruggen een koffiestop te houden.
De Ruige Weidse Achterkade. Hier moet ik een zwanennest passeren, maar door slalommen om boompjes weet ik meneer achter me te laten.
Op de zetel rechts heb ik mijn lunch genoten. Kades zijn dijkjes aan het eind van een ontginning (vaak uit de 12e en 13e eeuw). Op dit punt komen drie ontginningen bij elkaar en vormen een kadekruis. Links de Papenkopperkade, recht vooruit de Ruige Weidse kade en na de lunch ga ik achter mij de Oostkade van Waarder op.
Kleurrijke oeverbegroeiing.
Molen de Windhond uit 1775 in Woerden torent boven alles uit. Hij stond op een voormalig bastion, bijna 6 m boven straatniveau. De stelling voegt daar nog ruim 9 m aan toe.
De Petruskerk van Woerden gezien vanuit het Arsenaal.
16 april 2022 Wachttoren De Meern - station Woerden
tegen de richting in
Vanaf station Utrecht Ter Weide loop ik naar de route.
Wachttoren bij Castellum Hoge Woerd .
Castellum Hoge woerd is een moderne interpretatie van een Romeins castellum. Ik ben er moederziel alleen.
Zuil met afstanden tot Romeinse steden.
Aardige parken in de nieuwbouw.
De Oude Rijn tussen Vleuten en Harmelen.
Het jaagpad langs de Oude Rijn in Harmelen.
Het jaagpad tussen Harmelen en Putkop.
Herdenkingsplaats voor de grote treinramp bij Harmelen, waar in 1962 93 mensen de dood vonden.
Het jaagpad tussen Putkop en Woerden.
23 april 2022 wachttoren De Meern - station Utrecht Vaartse Rijn.
Midden in de nieuwe woonwijk ligt een grote boomgaard. In het gebouw bevindt zich een kinderdagverblijf.
In een park staat boven op een hoge heuvel een ring met schommels.
Het Amsterdam-Rijnkanaal wordt overgestoken.
over deze mooie fiets/voetgangersbrug.
Park Oog Park in Al was oorspronkelijk een 17e eeuws landgoed aan de Leidse Rijn.
Utrecht kende tientallen molens tot er tenslotte nog maar eentje over was. Zo ging ook houtzaagmolen De Ster ten onder. In 1910 werd overgestapt op elektriciteit en verdween de bovenbouw van de molen. Na WO II vond de gemeente dat er geen plaats was voor industrie tussen woonhuizen in Lombok en werd het bedrijf onteigend, Het is aan stadsherstel te danken dat het hele terrein met oorspronkelijke bebouwing in oude luister is hersteld en als laatste is ook de molen weer opgebouwd.
Pal tegenover het Beatrixgebouw verrijst de Galaxy Tower, een hotel en 330 huurappartementen. Je kan je wel inschrijven, maar de huur wordt pas bij gereedkomen bekend. Dat zal wel doodschrikken worden.
Een ander gezicht op Utrecht C.S.
De Walsteeg.
Ik loop even de Domkerk binnen. Dit is het sacristiepoortje uit 1497. de versieringen zijn enigszins beschadigd door de beeldenstorm van 1580.
De Oude Gracht.
met de kelders.
30 april 2022 Bunnik - station Vaartse Rijn
tegen de richting in
Van station Bunnik loop ik via de 13e eeuwse dorpskerk naar de Kromme Rijn.
Het koor is uit de 16e eeuw.
Het jaagpad langs de Kromme Rijn bij Bunnik.
Kasteel Rhijnauwen. Het huidige bouwsel dateert uit de 18e eeuw en is de eerste Nederlandse jeugdherberg. Ooit sliep ik daarin wiebelende stapelbedden met doorgezakte spiralen.
Tussen fort Rhijnauwen en fort Vechten liggen talrijke bunkers. Hier loop ik op het Bunkerpad.
Toen fort Vechten opengesteld werd, moest er een nieuwe ingang gemaakt worden. een lange brug over de fortgracht en een doorsnijding van de hoge wal die het 23 ha grote fort omringt.
De doorgang wordt goed bewaakt.
Fort Vechten kwam in 1870 klaar, maar al snel bleek dat er veel te weinig plaats was om de manschappen onder te brengen. Daarom verscheen 10 jaar later deze grote bomvrije kazerne in het fort. Hier is nu het Waterliniemuseum gevestigd.
Toen het fort werd aangelegd, stuitte men op vele Romeinse overblijfselen in de grond. Er is hier nu ook een Romeins museum gevestigd. Hier Romeinse voetboeien.
Het fort bezit vele batterijen met lange gangen, Soldaten sliepen hier ook. aan de pennen in de muur zaten planken om persoonlijke bezittingen neer te leggen.
Het fort in het fort bezit een fraai trappenhuis. Er is echter geen elektriciteit meer, zodat een zaklampje moet volstaan.
Lekker met z'n achten op de plee.
Vlak naast fort Vechten ligt het Romeinse castellum Fectio. De fundamenten van de gebouwen zijn zichtbaar gemaakt.
Een landelijk paadje.
Ook kom ik door een ruig stuk bos waar een nachtegaal zijn hoogste lied zingt.
Overblijfselen van de industrie langs de Vaartse Rijn, die gegraven werd na de afdamming van de Kromme Rijn in 1122.
De Vaartse Rijn is eeuwenlang een belangrijke vaarroute geweest, waarlangs zich veel nijverheid vestigde.
Ingang van de Nederduitsch Hervormde Bewaarschool ook aan de Vaartse Rijn.
De enorme watertoren aan de Vaartse Rijn, precies op de vroegere grens van Jutphaas en Utrecht. Jutphaas kreeg geen druppel. Op de bovenste twee verdiepingen is nu een luxe restaurant gevestigd met fraai uitzicht over de stad. Beneden is een café met terras.
8 mei 2022 Bunnik - Wijk bij Duurstede
De Kromme Rijn Bij Odijk.
Kasteel Beverweerd bij Werkhoven ligt ook aan de Kromme Rijn. Ooit was ik daar binnen als 2e corrector toen er nog een internationale school was gevestigd.
Tussen Werkhoven en Cothen is met Europees geld een nieuw wandelpad met nieuwe natuur aangelegd.
De ooievaar weet dat ook te waarderen.
Om een autoweg te passeren moet is diep en langdurig bukken.
De Kromme Rijn kent een paar enorme meanders, die later doorgegraven zijn. De wandelroute volgt de oorspronkelijke loop zodat je na geruime tijd weer bijna op dezelfde plek uitkomt.
Dit kan je helaas ook langs de Kromme Rijn tegenkomen.
Korenmolen "Oog int Zeil" te Cothen brandde in 1988 af, maar is herbouwd. Helaas mag de molen wegens veiligheidsproblemen nu niet draaien en geld om dit op te lossen ontbreekt momenteel.
Nogmaals korenmolen de Marsch.
Ooievaar met jongen.
Hier ontmoet ik alleen twee hazen die bij mijn nadering het hazenpad kiezen.
Plek waar een stuw in de oorspronkelijke Heelsumse beek is gezet. Er stroomt nu nog wat water over, maar het overgrote deel volgt de loop van de nieuwe beek.
De centrale plas in Meinerswijk met de drijvende vogelkijkhut.
Dijkje tussen twee grote plassen.
22 mei 2022 station Elst - station Nijmegen
Als ik de nieuwbouwwijken van Elst verlaten heb, betreed ik weer Park Lingezegen en zowaar weer kaarsrechte brede verharde paden, nu niet van beton , maar van asfalt. Bovendien loopt de A 325 er pal langs. een kort smal rijtje bomen mag de naam bos niet dragen.
De A325 en ik kruisen de Betuwelijn.
nadat de A325 en de A15 een klaverblad gevormd hebben, worst mijn wandeling een stuk aangenamer. er volgen grote stukken onverhard
en het landschap is niet onaardig.
Er vliegt een distelvlinder rond,
maar hij behoorlijk gehavend de winter doorgekomen.
Op landgoed Doornik zijn veel onverharde paden met weelderig struweel en bos.
Ik verlaat het landgoed door de Prullenpoort, een boog vol zwerfafval.
Strandje aan de nevengeul van de Waal.
Tussen de Waal en de aangelegde nevengeul is een zeer lang eiland ontstaan dat Veur Lent wordt genoemd. Sinds kort prijkt op dit eiland een enorm vergroot Romeins masker dat hier vlakbij is gevonden.
Het masker kan je aan de achterzijde beklimmen en dan heb je door de ogen een zicht over de Waal op Nijmegen.
Dit soort obstakels in het landschap zullen toenemen als we gas voor elektriciteit moeten verwisselen.
Het eiland Veur Lent gezien vanaf de nieuwe stadsbrug De Oversteek. Mijn route is vandaag tweemaal door hekken afgesloten vanwege bouwprojecten. Wegens protesten van de bevolking zal het eiland minder bebouwd worden dan de gemeente Nijmegen oorspronkelijk wilde.
27 mei 2022 Kranenburg - station Nijmegen
tegen de richting in
Van Kranenburg tot Wyler loop ik over kleine asfaltweggetjes langs boerenland.
In Wyler begint de stuwwal. Het romaanse kerkje werd in de laatste oorlog grotendeels verwoest, maar is weer opgebouwd.
Na Wyler gaat het steil omhoog en krijg je uitzicht richting Rijn, Geheel rechts het kerkje van Zyflich. Zodra ik op het hoogste punt ben, mag ik weer steil naar beneden, waarna er een lange stijging begint.
Het laatste stuk van de stijging gaat door holle paden.
Boven heb je uitzicht op de omgeving.
Zwavelzwam.
Het Holthurnse hof is een 19e eeuws landgoed dat tegenwoordig behoort tot een landgoed Fletcherhotel. Rechts zijn nog de resten van de vroegere tuinaanleg te zien met geheel rechts een sequoia.
Bij Berg en Dal groeven de Romeinen een 14 m diep dal. Het water dat daar uit vloeide werd via een 5 km lange route naar Nijmegen vervoerd. Het Limespad volgt deze route zo veel mogelijk, hier tussen de rododendrons.
De Barbarossaruïne.
De St, Nicolaskapel van binnen
en van buiten.
Duwboot met zes bakken op de Waal.
De kruittoren.
22 oktober 2022 Kranenburg - Kleef
De Petrus en Pauluskerk in Kranenburg in zijn 15e eeuwse gestalte. Door een wonder in 1308 (waarover later meer) werd Kranenburg een belangrijke bedevaartsplaats en werd de kerk steeds uitgebreid. Na een paar eeuwen nam het aantal bedevaartgangers af, waardoor de kerk nooit voltooid werd.
Altijd probeer ik of er een deur open is en tot mijn verbazing is dat het geval, Binnen onderricht de pastoor een groep jongeren. Ik loop zo onopvallend mogelijk een rondje door de kerk.
Gewelven intrigeren me steeds weer. Er zijn ook vele wapens op aangebracht.
Kranenburg heeft nog veel resten van de omwalling, stadsmuur en muurtorens. Deze toren heeft lang dienst gedaan als korenmolen.
Op het voormalige station van Kranenburg komt net een stoet van vijf draisines aan. Daarvoor kan het spoor van Groesbeek tot Kleef worden benut.
Het Reichswald komt in zicht.
Terugblik richting Kranenburg.
De memoriesteen geeft de plek aan waar een herder een hostie die hij met Pasen 1280 gekregen had in een spleet van een eikenboom spuugde omdat hij hem niet door kon slikken. Nadat hij dit aan de pastoor had opgebiecht gingen xij beiden er naar op zoek, echter zonder resultaat. In 1308 werd de boom geveld en op het kerkplein verwerkt. Bij het splijten van de stam kwam er een 80 cm groot corpus tevoorschijn, wat van toen af een grote verering genoot en veel bedevaartgangers trok.
De prachtige bossen van het Reichswald met veel reliëf.
De herfstkleuren geven ook mooie plaatjes.
Herinnering in dialect dat hier een boer die een koe in Kleef had verkocht van zijn opbrengst beroofd werd en vermoord.
Ik doe vandaag heel wat toppen. De hoogste in de Klever Berg van wel 103 m! Er staat een restaurant en een uitkijktoren op.
